"Chełmskie torfowiska węglanowe" położone są na pograniczu Pagórów Chełmskich i Obniżenia Dubieńskiego. Rozwinęły się one w dolinach małych rzek oraz licznych na tym terenie zagłębieniach o krasowym pochodzeniu. Nagromadzone od czasu ostatniego zlodowacenia osady torfowe przesycone są węglanem wapnia. Torfowiska zasilane są wyłącznie wodami opadowymi i spływami z okolicznych wzniesień. Położone w dorzeczu Bugu z dopływami: Udalem, Uherką i Kanałem Świerżowskim. Zajmują powierzchnię ponad 2000 ha. Dla ich ochrony utworzono trzy rezerwaty przyrody - "Brzeźno", "Roskosz" i "Bagno Serebryskie". Projektuje się utworzenie kolejnego rezerwatu "Torfowisko Sobowice" oraz powiększenie rezerwatów "Brzeźno" i "Roskosz".

OSTROŻEŃ PANOŃSKI

O wyjątkowej wartości przyrodniczej tego terenu decyduje niezwykłe zróżnicowanie florystyczne i faunistyczne. Wyjątkowym zjawiskiem jest występowanie w bezpośrednim sąsiedztwie zbiorowisk torfowiskowych i kserotermicznych. Na torfowiskach dominują wielusethektarowe łany zespołu kłoci wiechowatej. Duże powierzchnie zajmują również rzadkie zespoły z turzycą Baxbauma i marzycą rudą. Śródtorfowiskowe wyniesienia kredowe zajmują murawy kserotermiczne wykształcone w wyniku ekstensywnej gospodarki - głównie wypasania i koszenia. Wśród roślin występujących na torfowiskach są gatunki o atlantyckim i kontynentalnym zasięgu. Do pierwszej grupy należy kłoć wiechowata. Rośliny o zasięgu południowo-wschodnim-pontyjskim to len złocisty, wisienka stepowa, ostrożeń pannoński, ostrożeń siwy. Występują tu również relikty glacjalne: brzoza niska, gnidosz królewski oraz wierzba lapońska.

KŁOĆ WIECHOWATA

Chełmskie torfowiska mają wyjątkowe znaczenie dla przetrwania polskich populacji starca cienistego, języczki syberyjskiej, dwulistnika muszego oraz kłoci wiechowatej. Starzec cienisty licznie występuje na torfowiskach Brzeźno i Roskosz. Języczka syberyjska występuje jedynie w projektowanym rezerwacie "Torfowisko Sobowice". Rezerwat "Brzeźno" jest jedynym na Lubelszczyźnie znanym stanowiskiem storczyka - dwulistnika muszego.

Torfowiska węglanowe mają również duże znaczenie jako środowisko życia wielu rzadkich gatunków zwierząt. Gniazduje tutaj wiele zagrożonych i rzadkich gatunków ptaków. Spośród nich na szczególną uwagę zasługują: wodniczka, sowa błotna, kulik wielki, dubelt, błotniak łąkowy, kropiatka, zielonka i żuraw. Na torfowiskach stwierdzono ponad 800 gatunków motyli, co stanowi około 25 % ogólnej fauny motyli Polski. Jest wśród nich 7 gatunków nowych dla Polski, a kilkanaście znanych jest jedynie z pojedynczych stanowisk w kraju. Obserwacje przyrodnicze można prowadzić z dwóch wież widokowych znajdujących się w rezerwatach "Brzeźno" i "Bagno Serebryskie".

Chełmskie torfowiska węglanowe ze względu na wyjątkowo dużą bioróżnorodność stanowią unikalny zespół przyrodniczy zarówno w skali kraju, jak i kontynentu. O ich znaczeniu dla ochrony przyrody w Europie świadczy nadanie im międzynarodowej rangi w systemie ECONET-POLSKA, zakwalifikowanie do ostoi przyrody o znaczeniu międzynarodowym w systemie CORINE oraz wpisanie na listę najważniejszych ostoi ptaków w Polsce i w Europie.